W Martinie 30 października 1918 roku zebrała się na swoje pierwszym i jedynym posiedzeniu słowacka Rada Narodowa, która wydała deklarację, wyrażającą wolę narodu słowackiego wstąpienia wraz z narodem czeskim do wspólnego organizmu państwowego, powstającego na gruzach monarchii austro-węgierskiej, o czym była mowa w poprzedniej „pigułce historycznej”. Wydana deklaracja miała jednak małą wartość praktyczną. W kraju nadal urzędowała węgierska administracja i policja. Ponadto 1 listopada w Budapeszcie ukonstytuował się nowy rząd, który chciał wprowadzić w życie narzucone przez ententę warunki zawieszenia broni, ale jednocześnie w imię węgierskiego patriotyzmu starał się przeciwstawiać, na ile się da, pomniejszeniu terytorium Węgier. Liberalnym nastawieniem chciał sobie zaskarbić sympatie i zrozumienie przywódców zwycięskiej koalicji, co mogło być groźne dla sprawy słowackiej.

W marcowym numerze „Monitora” pisałem o deklaracji z Pittsburgha z 30 maja 1918 roku. Ma ona ogromne znaczenie, bowiem to w niej po raz pierwszy została sformułowana publicznie idea wspólnego państwa Czechów i Słowaków. Koncepcja Czechosłowacji stała się szybko popularna wśród decydentów w Waszyngtonie, Paryżu, Londynie i Rzymie, wśród ludzi, którzy kilka miesięcy później mieli decydować o nowym ładzie politycznym Europy. Pozostawał jednak jeden wielki problem: idea nowego wspólnego państwa była prawie zupełnie nieznana wśród zwykłych ludzi obu narodowości, zwłaszcza wśród Słowaków. Narodowo uświadomieni Słowacy i słowaccy politycy wciąż jeszcze za swoją główną koncepcję polityczną uważali wywalczenie jak największej autonomii w ramach Węgier.