W Polsce mieszka około 37 milionów Polaków, a poza jej granicami – kolejnych 21 milionów. Największe skupisko Polonii znajduje się w Stanach Zjednoczonych – szacuje się, że żyje tam nawet 10 milionów osób pochodzenia polskiego. Polaków można jednak spotkać także w Antarktyce, gdzie działa Polska Stacja Badawcza, w Brazylii – w Kurytybie natrafimy m.in. na pomnik Mikołaja Kopernika – oraz na Islandii. W tym kraju tworzą dziś największą mniejszość narodową, stanowiąc około 6% mieszkańców wyspy.
Dane te jasno pokazują, że Polonia i Polacy za granicą to społeczność niezwykle różnorodna. Łączy nas tożsamość, jednak różnimy się w sposobach jej rozumienia, przeżywania i w poziomie zaangażowania na rzecz podtrzymywania języka polskiego oraz polskiej kultury w krajach, w których żyjemy. Tym większego znaczenia nabiera w tym świetle I Europejskie Forum Organizacji Polonijnych, które odbyło się w dniach 28.11.–1.12. w Barcelonie.
W spotkaniu uczestniczyło 31 przedstawicieli organizacji polonijnych i zrzeszających Polaków za granicą z 28 krajów Europy. Wśród nich znaleźli się działacze z Anglii, Armenii, Austrii, Belgii, Bułgarii, Czarnogóry, Czech, Chorwacji, Finlandii, Francji, Grecji, Gruzji, Holandii, Hiszpanii, Irlandii, Litwy, Łotwy, Niemiec, Norwegii, Portugalii, Rumunii, Serbii, Szkocji, Szwajcarii, Ukrainy, Węgier i Włoch. Swoją reprezentantkę miał również Klub Polski na Słowacji – była nią prowadząca Klub Małego Polaka oraz redaktorka „Monitora Polonijnego” Natalia Konicz-Hamada.
Obecni na forum liderzy reprezentowali zróżnicowane środowiska polonijne – wśród uczestników byli dyrektorzy szkół, nauczyciele, dziennikarze, organizatorzy życia kulturalnego oraz prezesi rozmaitych organizacji polonijnych. To bogactwo doświadczeń sprzyjało nie tylko nawiązywaniu kontaktów i wymianie dobrych praktyk, ale także poszerzaniu horyzontów oraz docenianiu wartości płynącej z różnorodności.
Samo wydarzenie zostało zorganizowane przez powiązaną z Akademią Bialską Fundację Edukacja i Przyszłość we współpracy ze Stowarzyszeniem Polonia en España, a dofinansowane przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego. Program forum był podzielony na dwa dni – pierwszego dnia odbyła się I Europejska Konferencja „Dwujęzyczność dzieci polonijnych” z udziałem lokalnej Polonii, natomiast drugiego Dzień Liderów Organizacji Polonijnych.
Tak ważne przedsięwzięcie nie mogło się obyć bez przedstawicieli państwa polskiego. Jedną z osób otwierających forum była Konsul Generalna w Barcelonie Ilona Kałdońska, która odczytała obecnym list podsekretarza stanu Agnieszki Jędrzak z Kancelarii Prezydenta RP. Nie zabrakło również przedstawicielki Instytutu Rozwoju Języka Polskiego Izabeli Siekierskiej-Rosiak, która podczas drugiego dnia zaprezentowała obecnym strukturę i cele działania tej instytucji.
Program forum obejmował aż osiem sesji plenarnych, podczas których poruszano liczne, ważkie dla naszego środowiska zagadnienia. Dyskutowano o dwu- i wielojęzyczności z perspektywy logopedycznej, psychologicznej i społecznej. Analizowano modele organizacji edukacji wielojęzycznej w poszczególnych państwach oraz problemy nauczania języka polskiego na emigracji.
Stawiano sobie pytania na temat wspierania obywatelskości i utrzymania tożsamości kulturowej. Wreszcie podkreślano, jak istotną kwestią jest wymiana dobrych praktyk i budowanie wartościowych partnerstw międzynarodowych, bowiem w ten sposób działania podejmowane przez poszczególne organizacje polonijne mogą być szersze i skuteczniejsze.
Niewątpliwie I Europejskie Forum Organizacji Polonijnych postawiło na przyszłość – na wspólny dialog, współpracę i budowanie mostów między organizacjami z poszczególnych krajów. Organizatorom udało się stworzyć bezpieczną przestrzeń sprzyjającą dyskusjom, wzajemnemu wsparciu i nawiązywaniu relacji.
A to właśnie to ostatnie świadczy o sile tego typu przedsięwzięć. Jeśli uda się zrealizować plan o cykliczności forum, będzie to niewątpliwie z ogromnym pożytkiem dla wszystkich europejskich organizacji polonijnych. Bo choć różnią nas możliwości i narzędzia, po które sięgamy w prowadzonej przez nas działalności, łączy nas ta sama misja – służyć Polsce i Polakom tam, gdzie żyjemy.
NKH
Zdjęcia: Uczestnicy forum
