W lutym i marcu 2026 r. w Bańskiej Bystrzycy miały miejsce wydarzenia kulturalne w ramach siódmej edycji programu „Bliżej Polski”. Docent Gabriela Olchowa – lektorka języka polskiego NAWA na Uniwersytecie Mateja Bela w Bańskiej Bystrzycy zorganizowała szereg imprez nie tylko w Centrum Języka i Kultury Polskiej na Wydziale Filozoficznym UMB, ale także w instytucjach Ministerstwa Kultury i Ministerstwa Obrony RS.
Cykl spotkań z polską literaturą, kulturą i historią otworzyły niezwykłe walentynki. Studenci i wykładowcy uniwersytetu wysłuchali wykładu doc. Gabrieli Olchowej o języku intymnym Polaków i Słowaków, zatytułowany „Czułe słówka, czyli język serca w języku polskim i języku słowackim”.
Następnie podczas warsztatów „Walentynki z polskim królem Janem III Sobieskim” uczestnicy poznali historię miłosną jednego z największych władców Polski, zwycięzcy spod Wiednia, oraz jego małżonki, Marii Kazimiery d’Arquien. Ich love story pokazano na tle burzliwej historii Rzeczpospolitej i Europy XVII w.
Dwunastego lutego 2026 r. lektorka zrealizowała warsztaty kulinarne z okazji przypadającego w Polsce tłustego czwartku. Aby tradycji stało się zadość, studenci spróbowali swoich sił w sztuce cukierniczej, piekąc pączki i faworki.
Z kolei 19 lutego 2026 r. w Państwowej Bibliotece Naukowej w Bańskiej Bystrzycy doc. Gabriela Olchowa poprowadziła Dzień Języka Polskiego dla mieszkańców miasta. Spotkanie rozpoczęła od lekcji języka polskiego dla początkujących, kolejną część stanowiła dyskusja, poświęcona językowi ojczystemu jako wartości. Rozmawiano o tym, jaką rolę odgrywa język w naszej tożsamości, kulturze i życiu codziennym.
O swoich doświadczeniach i prowadzeniu polskiej szkoły językowej opowiedziała PhDr. Silvia Subiak Wtoreková prezes Stowarzyszenia „Bonita”. Tego popołudnia były również zabawne quizy, w których rywalizowały ze sobą drużyny ze Słowacji, Ukrainy i Polski – zwycięzcy otrzymali nagrody ufundowane przez Instytut Polski z Bratysławy. Dzień pełen emocji zwieńczyły warsztaty, w trakcie których studenci zastanawiali się, dlaczego warto uczyć się języka polskiego na Słowacji.
Z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet Instytut Polski w Bratysławie wraz z Centrum Języka i Kultury Polskiej zaprezentował w Muzeum Słowackiego Powstania Narodowego w Bańskiej Bystrzycy wystawę pt. „Codzienna odwaga”. Przybliżyła ona mieszkańcom sylwetki Polek, Słowaczek i Czeszek, działających w opozycji antykomunistycznej w latach 1969–1989. Słowaccy widzowie mogli również obejrzeć film dokumentalny pt. „Solidarność według kobiet” w reżyserii Marty Dzido i Piotra Śliwowskiego. Poznali historię odważnych Polek, których mądrość, determinacja i zaangażowanie w działalność opozycji lat 80. miały ogromny wpływ na zmianę realiów politycznych w Polsce.
Kolejnym punktem programu „Bliżej Polski 7” było spotkanie autorskie, które odbyło się 11 marca 2026 r. na Wydziale Filozoficznym UMB. Zaproszenie Book Institute Poland, Instytutu Polskiego w Bratysławie i Centrum Języka i Kultury Polskiej przyjęła polska reporterka i politolożka Joanna Czeczott. Jej książka „Petersburg. Miasto snu” ukazała się na Słowacji w Wydawnictwie Absynt pod tytułem „Petrohrad. Mesto snov” (tłum. Juraj Koudela).
Rozmowę prowadziła Gabriela Olchowa. Autorka przedstawiła obraz Petersburga, który znacznie się różni od znanych słowackim czytelnikom mitów i wyobrażeń. Wyjątkową atmosferę biesiady literackiej stworzył występ studentki Anheliny Dydry, która zaśpiewała przy akompaniamencie doc. Martina Lizoňa.
Finalnym wydarzeniem był warsztat komunikacyjno-tłumaczeniowy Mgr. Anity Račákovej, PhD. pt: „Prečo si Slováci a Poliaci (ne)rozumejú”.
Tegoroczny program „Bliżej Polski” w Bańskiej Bystrzycy był niezwykle ciekawy i bardzo różnorodny, dlatego z niecierpliwością czekamy na jego ósmą odsłonę w przyszłym roku.
Studenci lektoratu języka polskiego na UMB
Zdjęcia: Gabriela Olchowa
