Tym właśnie oto hasłem propagandowym, nabierającym siłę w latach 70., rozpoczynamy kolejny odcinek naszej rubryki, poświęcony tym razem stali. Dlaczego? Otóż uprzemysłowienie ziem rolniczych, postęp techniczny, dobro klasy pracującej i wzrost stopy życia to kwestie, na które przez wizjer ślepej rzeczywistości patrzyła partia rządząca. A ponieważ stal to symbol wytrzymałości i ludzkiego trudu przy jej produkcji, to właśnie ona stała się symbolem potęgi i mocy.
RETROHITY
Niepozorna mieszanka metali, której przypisano znaczenie niezniszczalności – przecież towarzysz Dżugaszwili nie bez powodu zmienił sobie nazwisko na Stalin, by całemu światu zademonstrować swoją wytrzymałość i potęgę.
Okres PRL to nie tylko okres dyktatury proletariatu, ale również rozwój kraju. Popatrzmy wspólnie na pierwsze lata powojenne, kiedy gospodarka zaczęła się dźwigać ze zniszczeń, i powstawały pierwsze nowoczesne hut żelaza w Polsce.
Huta im. Lenina w Krakowie
Budowę tego kombinatu metalurgicznego, symbolu komunistycznej industrializacji, rozpoczęto 26 kwietnia 1950 r. Usytuowano ją w nowej dzielnicy robotniczej Nowa Huta. Pierwszy piec hutniczy oficjalnie rozpoczął działalność 22 lipca 1954 r. W latach 80. XX w. huta stała się centrum ruchu Solidarności.
Po upadku komunizmu przemianowano ją na Hutę im. Tadeusza Sendzimira.Powstanie Nowej Huty stanowiło jedno z największych przedsięwzięć urbanistycznych i przemysłowych w powojennej Polsce.„Rodzi się u nas i potężnieje pod starym piastowskim Krakowem nowy młody socjalistyczny ośrodek – Huta Nowa.
Symbol nowej Polski, nowego życia, nowego człowieka – człowieka socjalizmu” – grzmiał członek Biura Politycznego PZPR Franciszek Jóźwiak.Komuniści wybrali Kraków, by zmienić oblicze tego miasta z inteligenckiego na bardziej w ich rozumieniu ludowe, czyli proletariackie.
Budowa huty była przedsięwzięciem ogromnym nie tylko jak na warunki powojennej Polski, ale także w skali europejskiej. Kombinat obejmował wielkie piece, stalownie, walcownie i szybko stał się jednym z największych zakładów metalurgicznych w Europie Środkowo-Wschodniej. Docelowo zakład produkował miliony ton stali rocznie.
Huta Warszawa
To jeden z najważniejszych zakładów przemysłowych w historii stolicy, zlokalizowany na bielańskich Młocinach. Jego budowę rozpoczęto w 1952 r., a pierwszy wytop stali nastąpił 29 kwietnia 1957 r. Zakład był flagową inwestycją PRL, decyzję o budowie podjęto ze względu na bliskość zaplecza naukowego oraz sieci energetycznej Warszawy.
Ciągłe modernizowanie produkcji spowodowało, że huta zyskała pierwsze miejsce w krajowej produkcji wyrobów hutniczych stali jakościowych. Zakład ten był bardzo dochodowy, od samego początku w 1957 r. przynosił bardzo wysokie zyski skarbowi państwa. W szczytowym momencie lat 70. huta zatrudniała około 10 tysięcy pracowników.
Huta Katowice
To największa inwestycja gospodarcza okresu PRL, której budowę rozpoczęto 15 kwietnia 1972 r. Choć nazwa miała symbolizować potęgę województwa ze stolicą w Katowicach, gigantyczny kombinat powstał w Dąbrowie Górniczej. Początkowo huta miała się nazywać Huta Centrum, ale zmieniono ją na Huta Katowice, w nawiązaniu do Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Na jej budowie pracowało ponad 50 tysięcy robotników z ponad 100 przedsiębiorstw.
30 września 1976 r. ruszyła walcownia, a 3 grudnia 1976 r. dokonano pierwszego odpichu surówki żelaza z wielkiego pieca nr 1. Oficjalne otwarcie nastąpiło 14 grudnia 1976 r. Pierwszy historyczny pociąg z rudą do Huty Katowice wjechał 13 lipca 1976 r. i przywiózł 1800 ton rudy żelaza z Krzywego Rogu.
Wybudowanie Huty Katowice miało również związek z późniejszym wybudowaniem Linii Hutniczej Szerokotorowej – najdłuższej linii szerokotorowej w Polsce o rozstawie szyn 1520 mm. Jej celem jest transport rudy żelaza, węgla i siarki z ZSRR do Huty Katowice bez konieczności przeładunku na granicy. Dziś dawna Huta Katowice, jako dąbrowski oddział koncernu ArcelorMittal Poland, niezmiennie pozostaje największym zakładem hutniczym w Polsce, generując blisko połowę krajowego potencjału produkcyjnego stali.
Andrej Ivanič
