Niedługo rozpocznie się wrześniowe święto polskiego kina, czyli kolejny festiwal polskich filmów fabularnych w Gdyni. Wystartuje 22 września i potrwa tydzień. W jego ramach obejrzymy kilkaset filmów w różnych kategoriach i konkursach. Do konkursu głównego wybrano 16 filmów, w tym głośną już najdroższą polską produkcję, choć jeszcze niewidzianą, „Chopin, Chopin”, która otworzy uroczyście festiwalowe zmagania, o których będę Państwa informowała.
KINO OKO
A na razie o filmie, do którego podchodziłam z dystansem nie tylko z powodu tytułu, ale również tematyki. Problemy trudnej młodzieży i agresywnych zachowań w szkole pojawiały się w kinie już wielokrotnie. „Młodzi gniewni” to film z 1995 r., rok później powstała „Wirtualna klasa”, a wcześniej „Szkoła bez nadziei”. Wszystkie te produkcje zapadły w pamięć wielu widzów.
Pojawienie się polskich filmów – „Piep*zyć Mickiewicza” w 2024 r. i „Piep*zyć Mickiewicza 2” w 2025 r. – recenzowano różnie, generalnie z umiarkowanym entuzjazmem. Szczególnie pierwszy traktowano jako ironiczny żart albo opowieść wtórną tematycznie. Dawidowi Ogrodnikowi w roli Jana Sienkiewicza, niespełnionego literata i superbelfra, zarzucano pozę. Krytykowano jego asymetryczną grzywką, spadającą na oczy, i okularki lenonki.
Mnie ta stylizacja nie przeszkadzała. Dawid Ogrodnik zaskakuje w roli cynicznego, wysportowanego luzaka, który ma dystans do swoich literackich poczynań. Kiedy nie wychodzi mu pisanie, postanawia zostać nauczycielem polonistą. Metod pedagogicznych uczy się w działaniu. Belfer Ogrodnik ma dystans do siebie i przydzielonej mu klasy, najgorszej w szkole, której boi się całe grono pedagogiczne Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Barei. Nazwisko patrona liceum jest kluczem do odczytania treści i podtekstów w tym filmie.
Scenariusz do obu filmów napisał Kacper Szymański, a reżyserką jest Sara Bustamante-Drozdek. Już w pierwszym filmie zwracają uwagę debiuty aktorskie (po raz pierwszy na ekranie w końcowych napisach!). Nowe młode twarze polskiego kina robią w tym filmie wrażenie. Hugo Tarres jako Daniel „Dante” Czapski, Artur Gwizdak w roli Bola, Krystian Embradora jako Mietek czy Igor Pawłowski jako Cegła – warto zapamiętać nazwiska tych młodych aktorów. Do tego Wiktoria Koprowska jako Nel, dziewczyna Dantego – ciekawie poprowadzona rola.
Hugo Torres zaistniał jako aktor już na dobre, bo zagrał Hamleta w słynnym spektaklu Macieja Englerta w Teatrze Narodowym w Warszawie i przez wielu krytyków uznany został za aktora roku.
Film „Piep*zyć Mickiewicza 2” zaskakuje. Pojawia się bowiem w tej gromadzie rozwrzeszczanej, opornej i wyluzowanej licealnej młodzieży nowa postać – Korek, chłopak z dysfunkcją, neuroatypowy. Jego spektrum autyzmu wpierw zaskakuje młodych ludzi. Korek (bardzo ciekawy debiut Karola Rota) jest najważniejszą postacią w drugim filmie.
Klasowi koledzy przyglądają mu się ze zdziwieniem, kpią z jego nadmiernie uporządkowanych zachowań i fascynacji taborem kolejowym. Podziwiają natomiast jego matematyczne zdolności. Edukują jednak Korka po swojemu. Podpowiadają, jak powinien przystosować się do szkolnej codzienności, i wtajemniczają go, jak skutecznie podrywać atrakcyjne koleżanki. I właśnie w „Piep*zyć Mickiewicza 2” pojawiają się problemy dotyczące rozumienia i akceptowania inności, odmienności w szkolnej grupie.
Rozstrzyganie trudnych problemów, z którymi młodych ludzi często zostawia się samych, to ważna część fabuły. Obecność mądrego nauczyciela w takich sytuacjach jest bezcenna. W „Piep*zyć Mickiewicza 2” Dawid Ogrodnik jest poruszający, bezpośredni i autentyczny. To bardzo dobra rola. Partneruje mu ciepło i z wyczuciem Weronika Książkiewicz jako Irena, dawna przyjaciółka bohatera, do której wraca po latach. Ich związek to ważny emocjonalny element filmu.
Grono pedagogiczne, pokazane w obu filmach w krzywym zwierciadle, ma nie tylko satyryczny wymiar, dlatego też u progu nowego roku szkolnego polecam te filmy tak nauczycielom, jak i młodym widzom, bo ich zdanie jest najważniejsze. A – jak czytam na portalach społecznościowych – cenią oni obydwa te filmy.
Alina Kietrys
